The Mango Tree That Turned Bitter

Long ago, King Dadhivāhana had a wonderful mango tree in his royal garden beside the river. Its mangoes were golden, juicy and sweeter than honey.

බොහෝ කලකට පෙර දධිවාහන රජුට ගං ඉවුරේ රාජකීය උයනේ අපූරු අඹ ගසක් තිබුණා. එහි අඹ රන්වන්, යුෂ පිරුණු, මී පැණිවලටත් වඩා පැණි රස වුණා.

Every summer, the king and his court sat on the palace terrace enjoying the sweet mangoes. People from far and wide had heard of them.

හැම ගිම්හානයකම රජු සහ ඔහුගේ පිරිස මාලිගා ටෙරසයේ වාඩි වී පැණි රස අඹ රස වින්දා. ඈත ඈත ප්‍රදේශවල අයත් ඒ ගැන අසා තිබුණා.

One year, gardeners planted bitter neem trees close to the mango tree, and let thick, bitter vines grow right around its roots.

එක් වසරක වත්තේ කම්කරුවන් අඹ ගසට ළඟින්ම තිත්ත කොහොඹ ගස් සිටෙව්වා. ඔවුන් එහි මුල් වටේම ඝන, තිත්ත වැල් වැවෙන්න ඉඩ දුන්නා.

The seasons went by. The vines twisted around the mango tree’s trunk, and the neem roots grew tangled with its roots.

ඍතු ගෙවී ගියා. වැල් අඹ ගසේ කඳ වටා එතුණා. කොහොඹ මුල් එහි මුල් සමඟ පැටලුණා.

When the next mangoes ripened, the king took a big bite and pulled a face. “Ugh! It’s bitter!”

ඊළඟට අඹ ඉදුණු විට රජු ලොකු කටක් කාලා මුහුණ හකුළුවා ගත්තා. “අයියෝ! මේක තිත්තයි!”

The whole court was astonished. “What has happened to our sweet mango tree?”

මුළු පිරිසම පුදුම වුණා. “අපේ පැණි රස අඹ ගසට මොකද වුණේ?”

The king’s wise minister went to look. He studied the tree, the vines and the neem trees all around.

රජුගේ නුවණැති ඇමතියා බලන්න ගියා. ඔහු ගස, වැල් සහ වටේ තිබූ කොහොඹ ගස් හොඳින් පරීක්ෂා කළා.

“Your Majesty,” he said, “a tree takes in what grows beside it. Surrounded by bitterness, even the sweetest tree turns bitter.”

“දේවයන් වහන්ස,” ඔහු කීවා, “ගසක් ළඟ වැවෙන දේවල ගුණය ගන්නවා. තිත්තකමින් වට වුණාම පැණි රසම ගස වුණත් තිත්ත වෙනවා.”

So the gardeners cleared away the bitter vines and moved the neem trees far off. They watered the mango tree and gave it room to breathe.

ඉතින් වත්තේ කම්කරුවන් තිත්ත වැල් ඉවත් කර කොහොඹ ගස් ඈතට ගෙන ගියා. ඔවුන් අඹ ගසට වතුර දමා හුස්ම ගන්න ඉඩ දුන්නා.

The next season, the mangoes were golden and sweet once more. The king smiled as he tasted one.

ඊළඟ කන්නයේ අඹ නැවතත් රන්වන්, පැණි රස වුණා. රජු එකක් රස බලමින් සිනාසුණා.

“Just like this tree,” he said, “we become like the company we keep.”

“මේ ගස වගේම,” ඔහු කීවා, “අපි ඇසුරු කරන අය වගේ වෙනවා.”