The Friend Who Forgot
අමතක කළ මිතුරා
Asampadāna Jātaka (No. 131) · අසම්පදාන ජාතකය (අංක 131)
Long ago, there were two merchants who were friends: kind Saṅkha of Rājagaha, and Piliya of Benares. They lived in different cities, but they had promised to help each other always.
බොහෝ කලකට පෙර මිතුරන් වූ වෙළෙන්දන් දෙදෙනෙක් සිටියා: රජගහ නුවර කාරුණික සංඛ සහ බරණැස පිලිය. ඔවුන් වෙනස් නගරවල ජීවත් වුණත් හැම විටම එකිනෙකාට උදව් කරන්න පොරොන්දු වෙලා තිබුණා.
One year, Piliya lost everything he had. Poor and sad, he travelled to Saṅkha’s house. Saṅkha welcomed him warmly. “Don’t worry, my friend,” he said.
එක් වසරක පිලියට තමාට තිබූ සියල්ල අහිමි වුණා. දුප්පත්ව, දුකෙන් ඔහු සංඛගේ නිවසට ගියා. සංඛ ඔහුව උණුසුම්ව පිළිගත්තා. “කනස්සල්ල වෙන්න එපා, මගේ මිත්‍රයා,” ඔහු කීවා.
Saṅkha shared half of everything he owned with Piliya: coins, cattle and cloth. Piliya went home rich again, thanking him over and over.
සංඛ තමාට අයිති සියල්ලෙන් අඩක් පිලිය සමඟ බෙදා ගත්තා: කාසි, ගව පට්ටි සහ රෙදි. පිලිය නැවත ධනවත්ව ගෙදර ගියා, නැවත නැවතත් ස්තූති කරමින්.
Years later, misfortune came to Saṅkha. He lost his wealth and had nothing left. “My friend Piliya will help me,” he thought, and he set off for Benares with his loyal servant.
අවුරුදු ගණනාවකට පසු සංඛට අවාසනාවක් ආවා. ඔහුට තම ධනය අහිමි වී කිසිවක් ඉතිරි වුණේ නැහැ. “මගේ මිතුරා පිලිය මට උදව් කරයි,” ඔහු සිතා තම විශ්වාසවන්ත සේවකයා සමඟ බරණැසට පිටත් වුණා.
But Piliya had forgotten his friend’s kindness. He would not even invite Saṅkha in. He sent out only a small basket of rice husks.
ඒත් පිලියට තම මිතුරාගේ කරුණාව අමතක වෙලා තිබුණා. ඔහු සංඛට ඇතුළට එන්නවත් ආරාධනා කළේ නැහැ. ඔහු එළියට එව්වේ වී පොතු පුංචි කූඩයක් විතරයි.
The servant was upset. But Saṅkha said calmly, “Take it. I will not answer unkindness with anger.”
සේවකයා කලබල වුණා. ඒත් සංඛ සන්සුන්ව කීවා, “ඒක ගන්න. අකාරුණිකකමට මම කේන්තියෙන් පිළිතුරු දෙන්නේ නැහැ.”
The servant went to the King of Benares and told him the whole story. The king was shocked. He called both merchants before him.
සේවකයා බරණැස් රජු ළඟට ගිහින් මුළු කතාවම කීවා. රජු කම්පා වුණා. ඔහු වෙළෙන්දන් දෙදෙනාම තමා ඉදිරියට කැඳෙව්වා.
“Piliya has been ungrateful,” said the king. “Saṅkha, take all of Piliya’s wealth.”
“පිලිය අකෘතඥ වුණා,” රජු කීවා. “සංඛ, පිලියගේ මුළු ධනයම ගන්න.”
But Saṅkha gently shook his head. “I want nothing that is not mine, Your Majesty,” he said. “Only let me have back what I once gave.”
ඒත් සංඛ මෘදුව හිස සෙලෙව්වා. “දේවයන් වහන්ස, මට අයිති නැති කිසිවක් මට ඕනෑ නැහැ,” ඔහු කීවා. “මම වරෙක දුන් දේ විතරක් මට ආපසු ලැබේවා.”
The king admired Saṅkha’s gentle heart. Saṅkha went home peacefully with his loyal servant at sunset, and Piliya was left to think about what true friendship means.
රජු සංඛගේ මෘදු හදවතට ප්‍රශංසා කළා. සංඛ හිරු බසින වේලාවේ තම විශ්වාසවන්ත සේවකයා සමඟ සාමයෙන් ගෙදර ගියා. සැබෑ මිත්‍රත්වය යනු කුමක්ද කියා කල්පනා කරන්න පිලියට ඉතිරි වුණා.
Who was who?
This Jātaka about friendship and gratitude is told to show how a good person answers unkindness without revenge. The Bodhisatta appears in it in one of his past lives.
The lesson
Never forget those who helped you. And when others forget, we can still answer with fairness and calm, not revenge.
Let's talk
- How did Saṅkha help Piliya?
- How did Piliya treat Saṅkha later?
- Why didn’t Saṅkha take all of Piliya’s wealth?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
මිත්‍රත්වය සහ කෘතඥතාව ගැන මේ ජාතකය කියන්නේ යහපත් කෙනෙක් පළිගැනීමකින් තොරව අකාරුණිකකමට පිළිතුරු දෙන ආකාරය පෙන්වන්නයි. බෝසතාණන් වහන්සේ පෙර ආත්මයක මෙහි පෙනී සිටිනවා.
පාඩම
ඔබට උදව් කළ අයව කවදාවත් අමතක කරන්න එපා. අනිත් අය අමතක කළත්, පළිගැනීම වෙනුවට සාධාරණත්වයෙන් සහ සන්සුන්කමින් අපට පිළිතුරු දෙන්න පුළුවන්.
අපි කතා කරමු
- සංඛ පිලියට උදව් කළේ කොහොමද?
- පසුව පිලිය සංඛට සැලකුවේ කොහොමද?
- සංඛ පිලියගේ මුළු ධනයම නොගත්තේ ඇයි?
Retold for children by Fablewings from the Asampadāna Jātaka (Jātaka No. 131; English translation ed. E. B. Cowell, vol. I, 1895, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.