The Goat and the Dog
එළුවා සහ බල්ලා
Meṇḍaka Jātaka (No. 471) · මෙණ්ඩක ජාතකය (අංක 471)
Long ago, in King Vedeha’s palace, there lived a goat and a dog. They were not friends at all. They usually growled and bleated at each other!
බොහෝ කලකට පෙර, වේදේහ රජුගේ මාළිගාවේ එළුවෙකුත් බල්ලෙකුත් ජීවත් වුණා. ඔවුන් කොහෙත්ම යාළුවෝ නෙවෙයි. සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන් එකිනෙකාට බුරමින් කෑ ගැහුවා!
The goat liked to sneak into the elephant stable to nibble the elephants’ grass. But the elephant keepers always shooed him out.
එළුවා ඇතුන්ගේ තණකොළ කන්න ඇත් හලට රිංගන්න ආස කළා. ඒත් ඇත් ගොව්වන් හැමවිටම ඔහුව එළවා දැම්මා.
The dog liked to sneak into the palace kitchen to sniff out tasty food. But the cook always chased him away with a big spoon.
බල්ලා රසවත් කෑම ඉව කරන්න මාළිගාවේ කුස්සියට රිංගන්න ආස කළා. ඒත් කෝකියා හැමවිටම ලොකු හැන්දකින් ඔහුව පන්නා දැම්මා.
One day the hungry goat and the hungry dog met behind the palace. “Poor me,” said the goat. “Poor me too,” said the dog. Then the goat had a clever idea.
දවසක් බඩගිනි එළුවයි බඩගිනි බල්ලයි මාළිගාව පිටුපස මුණගැහුණා. “අනේ මම,” එළුවා කීවා. “අනේ මමත්,” බල්ලා කීවා. ඊට පස්සේ එළුවාට දක්ෂ අදහසක් ආවා.
“Let’s swap!” he said. “Nobody watches a goat in the kitchen, and nobody watches a dog in the stable.” So the goat fetched food from the kitchen, and the dog carried grass from the stable!
“අපි මාරු වෙමු!” ඔහු කීවා. “කුස්සියේ ඉන්න එළුවෙක් ගැන කවුරුත් බලන්නේ නැහැ, ඇත් හලේ ඉන්න බල්ලෙක් ගැනත් කවුරුත් බලන්නේ නැහැ.” ඉතින් එළුවා කුස්සියෙන් කෑම ගෙනාවා, බල්ලා ඇත් හලෙන් තණකොළ ගෙනාවා!
They met by the palace wall and shared their meal happily. The king saw them from his window. “A goat and a dog, eating together as friends? How can that be?”
ඔවුන් මාළිගා තාප්පය ළඟ මුණගැසී සතුටින් තම කෑම බෙදාගත්තා. රජු ඔවුන්ව තම ජනේලයෙන් දැක්කා. “එළුවෙකුයි බල්ලෙකුයි යාළුවෝ වගේ එකට කනවා? ඒක කොහොමද?”
He asked his advisers to solve the puzzle. Wise Mahosadha went quietly to the palace wall, watched the two friends, and worked it all out.
ඔහු ඒ ප්‍රශ්නය විසඳන්න තම උපදේශකයන්ගෙන් ඉල්ලුවා. නුවණැති මහෞෂධ නිහඬව මාළිගා තාප්පය ළඟට ගිහින්, යාළුවන් දෙදෙනා දිහා බලා හැමදේම තේරුම් ගත්තා.
When he explained, the king laughed with delight. “Even old rivals can become friends when they help each other!” And he made sure the goat and the dog always had enough to eat.
ඔහු පැහැදිලි කළාම රජු සතුටින් සිනාසුණා. “එකිනෙකාට උදව් කරනකොට පරණ විරුද්ධවාදීන් පවා යාළුවෝ වෙන්න පුළුවන්!” ඔහු එළුවාටත් බල්ලාටත් හැමවිටම ඇති තරම් කෑම ලැබෙන බව සහතික කළා.
Who was who?
In the story, Mahosadha was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. In the original story the goat fetches meat from the kitchen and the king rewards all his advisers; the king feeding the animals is added here.
The lesson
When we stop quarrelling and help each other, everyone can be better off. Even rivals can become friends.
Let's talk
- Why couldn't the goat and the dog get food?
- What was the goat's clever idea?
- Who could you team up with to solve a problem?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ මහෞෂධ බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මුල් කතාවේ එළුවා කුස්සියෙන් මස් ගෙනෙන අතර රජු සියලු උපදේශකයන්ට ත්‍යාග දෙනවා. රජු සතුන්ට කෑම දීම මෙහි එකතු කළ කොටසක්.
පාඩම
රණ්ඩු නවත්වා එකිනෙකාට උදව් කරනකොට හැමෝටම යහපතක් වෙනවා. විරුද්ධවාදීන් පවා යාළුවෝ වෙන්න පුළුවන්.
අපි කතා කරමු
- එළුවාටත් බල්ලාටත් කෑම ගන්න බැරි වුණේ ඇයි?
- එළුවාගේ දක්ෂ අදහස මොකක්ද?
- ප්‍රශ්නයක් විසඳන්න ඔබට කා සමඟ එකතු වෙන්න පුළුවන්ද?
Retold for children by Fablewings from the Meṇḍaka Jātaka (Jātaka No. 471; English translation ed. E. B. Cowell, vol. IV, 1901, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.