King Makhādeva’s Grey Hair

Long, long ago, King Makhādeva ruled the city of Mithilā. He was a good and fair king, and his people were happy.

බොහෝ බොහෝ කලකට පෙර මඛාදේව රජු මිථිලා නුවර පාලනය කළා. ඔහු යහපත්, සාධාරණ රජෙක්. ඔහුගේ ජනතාව සතුටින් සිටියා.

He ruled for a very, very long time, longer than anyone could remember.

ඔහු කාටවත් මතක තියාගන්න බැරි තරම් දිගු කලක් රජකම් කළා.

One day he said to his barber, “When you see the first grey hair on my head, tell me at once.”

එක දවසක ඔහු තම කරණවෑමියාට කීවා, “මගේ හිසේ පළමු පැසුණු කෙස් ගස දුටු සැණින් මට කියන්න.”

“Yes, Your Majesty,” said the barber, and he promised to watch carefully.

“එසේය, දේවයන් වහන්ස,” කරණවෑමියා කීවා. ඔහු හොඳින් බලා සිටින බවට පොරොන්දු වුණා.

Many years later, as he combed the king’s black hair, the barber saw it: one single silver hair, shining in the light.

බොහෝ අවුරුදුවලට පසු, රජුගේ කළු කෙස් පීරද්දී කරණවෑමියාට එය පෙනුණා: එළියේ බැබළෙන එකම එක රිදී කෙස් ගසක්.

“Your Majesty,” he said softly, “I have found a grey hair.”

“දේවයන් වහන්ස,” ඔහු මෘදුව කීවා, “මට පැසුණු කෙස් ගසක් හමු වුණා.”

“Pull it out gently and put it in my hand,” said the king. The barber laid the silver hair on the king’s palm, using golden tweezers.

“එය ප්‍රවේශමෙන් ගලවා මගේ අත්ලට තබන්න,” රජු කීවා. කරණවෑමියා රන් අඬුවකින් රිදී කෙස් ගස රජුගේ අත්ල මත තැබුවා.

The king looked at it for a long time.

රජු දිගු වේලාවක් එය දෙස බලා සිටියා.

“This grey hair is a messenger,” thought the king. “It tells me that I am growing old, and that life does not last forever.

“මේ පැසුණු කෙස් ගස පණිවිඩකාරයෙක්,” රජු හිතුවා. “මම වයසට යනවා කියලා, ජීවිතය සදහටම නොපවතින බව එය මට කියනවා.

I have spent my life being a king. Now it is time to spend it on what matters most: becoming wise and good.”

මම ජීවිතය ගත කළේ රජකම් කරමින්. දැන් වඩාත්ම වැදගත් දේට එය ගත කරන්න කාලයයි: නුවණැති, යහපත් කෙනෙක් වීම.”

He gave the kind barber a whole village as a reward. Then he called his eldest son.

ඔහු කාරුණික කරණවෑමියාට ත්‍යාගයක් ලෙස මුළු ගමක්ම දුන්නා. ඉන්පසු ඔහු තම වැඩිමහල් පුතා කැඳෙව්වා.

“My son, from today you will be king,” he said. “Rule with fairness and kindness, and when you see your first grey hair, do as I am doing now.”

“පුතේ, අද සිට ඔබ රජු,” ඔහු කීවා. “සාධාරණව, කරුණාවෙන් පාලනය කරන්න. ඔබේ පළමු පැසුණු කෙස් ගස දුටු විට, මම දැන් කරන දේම කරන්න.”

Everyone in the palace was sad to see him go. But the king walked out of the city, peaceful and happy, to live as a hermit in a quiet mango grove.

ඔහු යනවා දැක මාලිගාවේ හැමෝම දුක් වුණා. නමුත් රජු සාමයෙන්, සතුටින් නුවරින් පිටතට ඇවිද ගියා. නිස්කලංක අඹ උයනක තවුසෙකු ලෙස ජීවත් වීමටයි.

There he spent his days practising loving-kindness and quiet meditation.

එහි ඔහු මෛත්‍රී භාවනාවෙන්, නිහඬ භාවනාවෙන් දවස් ගත කළා.

His son became a good king too. And for generations, each king of Mithilā did the same when he found his first grey hair.

ඔහුගේ පුතාත් යහපත් රජෙක් වුණා. පරම්පරා ගණනාවක් පුරා, මිථිලාවේ සෑම රජෙක්ම තම පළමු පැසුණු කෙස් ගස දුටු විට එසේම කළා.

The little silver hair had taught them all to use their time well.

පුංචි රිදී කෙස් ගස ඔවුන් සැමට කාලය හොඳින් ගත කරන්න කියා දුන්නා.