The Horse Who Would Not Bathe
නාන්න අකමැති අශ්වයා
Tittha Jātaka (No. 25) · තිත්ථ ජාතකය (අංක 25)
Long ago, the King of Benares had a splendid white horse. It carried him on great occasions, wearing a harness of red and gold.
බොහෝ කලකට පෙර බරණැස් රජුට අලංකාර සුදු අශ්වයෙක් සිටියා. රතු සහ රන්වන් පලඳනා පැළඳ එය විශේෂ අවස්ථාවලදී රජු රැගෙන ගියා.
Every day, the grooms led it down to the river to bathe.
හැමදාම අශ්ව පාලකයෝ එය නාවන්න ගඟට ගෙන ගියා.
One morning, just before the white horse arrived, an ordinary brown horse had splashed and rolled about in that very same bathing place.
එක් උදෑසනක, සුදු අශ්වයා එන්න මොහොතකට කලින්, සාමාන්‍ය දුඹුරු අශ්වයෙක් ඒ නාන තැනේම දියේ පැන පෙරළි පෙරළී නෑවා.
When the grooms led the white horse to the water, it stopped. Its ears went back. It would not step in!
අශ්ව පාලකයෝ සුදු අශ්වයා වතුරට ගෙන යන විට එය නැවතුණා. එහි කන් පස්සට ගියා. එය වතුරට බැස්සේ නැහැ!
The grooms pulled and coaxed, but the horse would not move.
පාලකයෝ ඇද්දා, ආදරයෙන් කතා කළා, ඒත් අශ්වයා සෙලවුණේ නැහැ.
Puzzled, they went to the king. “Your Majesty, your horse refuses to bathe!”
ව්‍යාකූල වූ ඔවුන් රජු ළඟට ගියා. “දේවයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අශ්වයා නාන්න අකමැතියි!”
The king sent for his wise adviser. “Go and find out what is wrong,” he said.
රජු තම නුවණැති උපදේශකයා කැඳෙව්වා. “ගිහින් මොකක්ද වැරැද්ද කියලා හොයාගන්න,” ඔහු කීවා.
The adviser stroked the horse’s neck and looked carefully. “It is not sick,” he thought. “So why won’t it go in?”
උපදේශකයා අශ්වයාගේ බෙල්ල අතගා හොඳින් බැලුවා. “මේකට ලෙඩක් නැහැ,” ඔහු සිතුවා. “එහෙනම් ඇයි වතුරට බහින්නේ නැත්තේ?”
Then he asked the grooms, “Did another horse bathe here today?”
එවිට ඔහු පාලකයන්ගෙන් ඇසුවා, “අද වෙන අශ්වයෙක් මෙතැන නෑවාද?”
“Yes, an ordinary horse, just before.”
“ඔව්, සාමාන්‍ය අශ්වයෙක්, ටිකකට කලින්.”
“Then I understand,” smiled the adviser. “Even the best things grow dull when they are always the same. This horse would like somewhere fresh.”
“එහෙනම් මට තේරෙනවා,” උපදේශකයා සිනාසුණා. “හැම විටම එකම විදිහට තිබුණාම හොඳම දේවලුත් එපා වෙනවා. මේ අශ්වයාට අලුත් තැනක් ඕනෑ.”
He led it to a quiet, clean bend of the river, where lotus flowers floated.
ඔහු එය නෙළුම් මල් පාවෙන, නිස්කලංක, පිරිසිදු ගං ඉවුරකට ගෙන ගියා.
At once the white horse stepped happily into the cool, clear water. It splashed and drank and shook its shining mane.
වහාම සුදු අශ්වයා සතුටින් සිසිල්, පැහැදිලි වතුරට බැස්සා. එය දිය පැන්නා, වතුර බීවා, තම දිලිසෙන කේසරය සෙලෙව්වා.
The king was delighted. “You understood a horse’s feelings,” he said to his adviser. “That is true wisdom.”
රජු ගොඩක් සතුටු වුණා. “ඔබ අශ්වයෙකුගේ හැඟීම් තේරුම් ගත්තා,” ඔහු තම උපදේශකයාට කීවා. “ඒක තමයි සැබෑ නුවණ.”
And the white horse stood proudly, gleaming in the sun.
සුදු අශ්වයා හිරු එළියේ දිලිසෙමින් ආඩම්බරයෙන් සිට ගත්තා.
Who was who?
In the story, the wise adviser was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives.
The lesson
When someone behaves strangely, instead of getting cross, we can look carefully and try to understand how they feel.
Let's talk
- Why wouldn’t the white horse go into the water?
- How did the adviser find out what was wrong?
- How can you find out what a friend needs when they are upset?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ නුවණැති උපදේශකයා බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි.
පාඩම
කවුරුහරි අමුතු විදිහට හැසිරෙන විට, තරහ වෙනවා වෙනුවට හොඳින් බලා ඔවුන්ට දැනෙන්නේ කොහොමද කියා තේරුම් ගන්න අපට උත්සාහ කළ හැකියි.
අපි කතා කරමු
- සුදු අශ්වයා වතුරට නොබැස්සේ ඇයි?
- උපදේශකයා වැරැද්ද සොයා ගත්තේ කොහොමද?
- මිතුරෙක් අසතුටින් ඉන්න විට ඔවුන්ට අවශ්‍ය දේ ඔබට සොයා ගත හැක්කේ කොහොමද?
Retold for children by Fablewings from the Tittha Jātaka (Jātaka No. 25; English translation ed. E. B. Cowell, vol. I, 1895, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.