The King in Disguise
වෙස්වළාගත් රජු
Gaṇḍatindu Jātaka (No. 520) · ගණ්ඩතින්දු ජාතකය (අංක 520)
Long ago, a careless young king let his officials take too much from the people. Villages stood empty, because the people were hiding in the forest, worried and hungry.
බොහෝ කලකට පෙර, නොසැලකිලිමත් තරුණ රජෙක් තම නිලධාරීන්ට ජනතාවගෙන් ඕනෑවට වඩා ගන්න ඉඩ දුන්නා. ගම් හිස්ව තිබුණා. මොකද ජනතාව කනස්සල්ලෙන්, බඩගින්නේ වනයේ සැඟවිලා හිටියා.
One night, a glowing tree spirit who lived in a great ebony tree appeared beside the king’s bed. “Your people are suffering,” it said gently. “Go and see for yourself.”
එක් රාත්‍රියක, විශාල කළුවර ගසක ජීවත් වූ බබළන රුක් දෙවියෙක් රජුගේ ඇඳ ළඟ පෙනී සිටියා. “ඔබේ ජනතාව දුක් විඳිනවා,” ඔහු මෘදුව කීවා. “ගිහින් ඔබම බලන්න.”
So the king and his old chaplain dressed in plain travellers’ cloaks and slipped quietly out of the palace.
ඉතින් රජුත් ඔහුගේ මහලු පුරෝහිතයාත් සාමාන්‍ය මගී සළු ඇඳගෙන හෙමින් මාලිගයෙන් පිටත් වුණා.
In a village they met an old man limping. “I stepped on the thorny fence I built to keep the tax men away,” he grumbled. “Our king doesn’t care about us!”
ගමකදී ඔවුන්ට කොර ගසමින් යන මහලු මිනිසෙක් හම්බ වුණා. “බදු එකතු කරන්නන්ගෙන් බේරෙන්න මම හදපු කටු වැටට මම පය තිබ්බා,” ඔහු මැසිවිලි කීවා. “අපේ රජු අප ගැන සැලකිල්ලක් දක්වන්නේ නැහැ!”
In a dry field, a tired farmer with a thin ox sighed. “They took our food. I’m too weak to plough properly.” The king said nothing, but his heart grew heavy.
වියළි කෙතක, කෙට්ටු ගොනෙක් එක්ක හිටපු මහන්සි වූ ගොවියෙක් සුසුම් හෙළුවා. “ඔවුන් අපේ කෑම අරගෙන ගියා. මට හරියට සී සාන්න බැරි තරම් දුර්වලයි.” රජු කිසිවක් කීවේ නැති වුණත් ඔහුගේ හදවත බර වුණා.
Even a little frog by a pond croaked up at him. “When a king is careless, everyone suffers, even the frogs!”
පොකුණක් ළඟ හිටපු පුංචි ගෙම්බෙකුත් ඔහු දිහා බලා කෑගැසුවා. “රජෙක් නොසැලකිලිමත් වුණාම හැමෝම දුක් විඳිනවා, ගෙම්බොත්!”
The king sat on a rock and put his head in his hands. “All this sadness,” he whispered, “is because of me.”
රජු ගලක් උඩ ඉඳගෙන හිස අල්ලාගත්තා. “මේ හැම දුකක්ම,” ඔහු කොඳුරුවා, “මා නිසා.”
Back in the palace, the king stopped the greedy officials, gave grain back to the villagers and ruled kindly from then on. And the tree spirit glowed with happiness.
ආපහු මාලිගයට ආවම, රජු කෑදර නිලධාරීන්ව නැවැත්තුවා, ගම්වාසීන්ට වී ආපසු දුන්නා, එදා සිට කරුණාවෙන් පාලනය කළා. රුක් දෙවියා සතුටින් බැබළුණා.
Who was who?
In the story, the tree spirit was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. In the original story the king meets many more suffering people and animals, and some scenes are harsher; here only a few gentle ones are shown.
The lesson
People in charge must find out how their decisions affect others. Seeing someone else's hardship with our own eyes can change our hearts.
Let's talk
- Why did the king dress in a plain cloak?
- What did the villagers tell him?
- How can we find out how others really feel?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ රුක් දෙවියා බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මුල් කතාවේ රජුට තවත් බොහෝ දුක් විඳින මිනිසුන් සහ සතුන් හමු වෙනවා, සමහර දර්ශන වඩාත් දරුණුයි. මෙහි මෘදු දර්ශන කීපයක් පමණක් පෙන්වා ඇත.
පාඩම
භාරකාරත්වයේ ඉන්න අය තම තීරණ අනිත් අයට බලපාන හැටි සොයා බැලිය යුතුයි. කෙනෙකුගේ දුෂ්කරතා අපේම ඇස්වලින් දැකීමෙන් අපේ හදවත් වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.
අපි කතා කරමු
- රජු සාමාන්‍ය සළුවක් ඇන්දේ ඇයි?
- ගම්වාසීන් ඔහුට කීවේ මොනවාද?
- අනිත් අයට ඇත්තටම දැනෙන දේ අපට දැනගන්න පුළුවන් කොහොමද?
Retold for children by Fablewings from the Gaṇḍatindu Jātaka (Jātaka No. 520; English translation ed. E. B. Cowell, vol. V, 1905, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.