The Snake, the Rat and the Parrot
සර්පයා, මීයා සහ ගිරවා
Saccaṃkira Jātaka (No. 73) · සච්චංකිර ජාතකය (අංක 73)
Long ago, there was a proud, unkind prince. One stormy day he went bathing in the river, and the rushing water swept him away. He grabbed hold of a floating log.
බොහෝ කලකට පෙර, උඩඟු, අකාරුණික කුමාරයෙක් හිටියා. කුණාටු සහිත දවසක ඔහු ගඟේ නාන්න ගියා. වේගයෙන් ගලන වතුර ඔහුව ගසාගෙන ගියා. ඔහු පාවෙන කඳක් අල්ලාගත්තා.
Three frightened animals climbed onto the same log: a snake, a rat and a parrot. Together they drifted down the dark river.
බය වුණු සතුන් තිදෙනෙක් එම කඳටම නැග්ගා: සර්පයෙක්, මීයෙක් සහ ගිරවෙක්. ඔවුන් හැමෝම එක්ව අඳුරු ගඟේ පාවී ගියා.
At midnight, a kind hermit heard the prince crying for help. He waded into the river, pulled the log to the bank and brought them all to his hut.
මැදියම් රැයේ, කාරුණික තවුසෙක් කුමාරයාගේ උදව් ඉල්ලන හඬ ඇහුවා. ඔහු ගඟට බැස, කඳ ඉවුරට ඇදලා, ඔවුන් හැමෝම තම පැල්පතට ගෙනාවා.
He lit a fire and warmed the little animals first, because they were the weakest. Then he gave everyone fruit. The prince sulked. “I am a prince! I should have been first!”
ඔහු ගින්නක් දල්වලා, දුර්වලම අය නිසා මුලින්ම පුංචි සතුන්ව උණුසුම් කළා. ඊට පස්සේ හැමෝටම පලතුරු දුන්නා. කුමාරයා තරහෙන් හිටියා. “මම කුමාරයෙක්! මට තමයි මුලින්ම ලැබෙන්න ඕනෑ!”
When they were well, the animals said thank you. “Come to us whenever you need help,” said the snake, the rat and the parrot. Later each one kindly offered the hermit a gift.
සනීප වුණාම, සතුන් ස්තූති කළා. “ඔබට උදව්වක් ඕනෑ ඕනෑම වෙලාවක අප ළඟට එන්න,” සර්පයා, මීයා සහ ගිරවා කීවා. පස්සේ ඔවුන් එක්කෙනා බැගින් කාරුණිකව තවුසාට තෑග්ගක් පිරිනැමුවා.
But the prince, who became king, did not forget his grumpy feelings. When the hermit came to the city, the king ordered his guards to arrest him.
ඒත් රජ වුණු කුමාරයාට තම තරහ අමතක වුණේ නැහැ. තවුසා නගරයට ආවාම, රජු ඔහුව අල්ලාගන්න සෙබළුන්ට නියෝග කළා.
As he was led away, the hermit said calmly, “A log is worth more than an ungrateful man.” The people asked what he meant, and he told them how he had saved their king.
ඔහුව රැගෙන යද්දී තවුසා සන්සුන්ව කීවා, “අකෘතඥ මිනිසෙකුට වඩා කඳක් වටිනවා.” මිනිසුන් ඒකේ තේරුම ඇහුවාම, ඔහු තමන් ඔවුන්ගේ රජුව බේරාගත් හැටි කීවා.
The people were shocked. The ashamed king ran away from the city, and the people asked the kind hermit to rule instead. He brought the snake, the rat and the parrot to live with him in the palace, and they were happy friends forever.
මිනිසුන් කම්පා වුණා. ලැජ්ජා වුණු රජු නගරයෙන් පලා ගියා. කාරුණික තවුසාට රජ වෙන්න මිනිසුන් ආරාධනා කළා. ඔහු සර්පයා, මීයා සහ ගිරවා තමන් සමඟ මාළිගාවේ ජීවත් වෙන්න ගෙනාවා. ඔවුන් සදාකාලයටම සතුටු යාළුවෝ වුණා.
Who was who?
In the story, the kind hermit was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. In the original story the guards beat the hermit and the angry crowd kills the ungrateful king; here the king runs away in shame.
The lesson
Always remember who helped you. Being grateful matters more than being important.
Let's talk
- Why did the hermit warm the animals first?
- How did the animals show they were grateful?
- Who has helped you? How can you say thank you?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ කාරුණික තවුසා බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මුල් කතාවේ සෙබළුන් තවුසාට පහර දෙන අතර කෝපයට පත් ජනතාව අකෘතඥ රජුව මරා දමනවා. මෙහි රජු ලැජ්ජාවෙන් පලා යනවා.
පාඩම
ඔබට උදව් කළ අයව හැමවිටම මතක තබාගන්න. වැදගත් කෙනෙක් වීමට වඩා කෘතඥ වීම වැදගත්.
අපි කතා කරමු
- තවුසා මුලින්ම සතුන්ව උණුසුම් කළේ ඇයි?
- සතුන් තම කෘතඥතාව පෙන්නුවේ කොහොමද?
- ඔබට උදව් කළේ කවුද? ඔබට ස්තූති කරන්න පුළුවන් කොහොමද?
Retold for children by Fablewings from the Saccaṃkira Jātaka (Jātaka No. 73; English translation ed. E. B. Cowell, vol. I, 1895, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.