The Man in the Mango Tree
අඹ ගසේ හිටි මිනිසා
Chavaka Jātaka (No. 309) · ඡවක ජාතකය (අංක 309)
Long ago, a poor man’s wife was expecting a baby, and she longed for a sweet mango. But it was not mango season!
බොහෝ කලකට පෙර, දුප්පත් මිනිසෙකුගේ බිරිඳ දරුවෙක් බලාපොරොත්තුවෙන් හිටියා. ඇයට පැණිරස අඹයක් කන්න හරිම ආසයි. ඒත් ඒ අඹ කාලය නෙවෙයි!
He had heard of a magic mango tree in the king’s garden that had fruit all year round. Late at night, he climbed over the wall and up into the tree to look for one.
රජ උයනේ අවුරුද්ද පුරාම ගෙඩි හැදෙන පුදුම අඹ ගසක් ගැන ඔහු අහලා තිබුණා. රෑ බෝ වෙලා ඔහු තාප්පය උඩින් පැනලා, අඹයක් හොයන්න ගසට නැග්ගා.
He searched and searched, but before he found a ripe one, the sun came up! He had to stay hidden high among the leaves.
ඔහු හෙව්වා හෙව්වා, ඒත් ඉදුණු එකක් හොයාගන්න කලින් ඉර පායලා! ඔහුට කොළ අතර ඉහළින් සැඟවී ඉන්න සිද්ධ වුණා.
Soon the king and his teacher came to study under the tree. The king sat on a high seat, and his teacher sat on a low seat below him.
ටික වෙලාවකින් රජු සහ ඔහුගේ ගුරුවරයා ගස යට පාඩම් කරන්න ආවා. රජු උස අසුනක වාඩි වුණා, ඔහුගේ ගුරුවරයා ඊට පහළින් මිටි අසුනක වාඩි වුණා.
The man in the tree frowned. “That’s not right,” he thought. “A student should never sit higher than the teacher who is giving him wisdom.”
ගසේ හිටි මිනිසා නළල රැළි කළා. “ඒක හරි නැහැ,” ඔහු හිතුවා. “ප්‍රඥාව දෙන ගුරුවරයාට වඩා ඉහළින් ශිෂ්‍යයෙක් කවදාවත් වාඩි වෙන්න හොඳ නැහැ.”
He climbed down and bowed. “Your Majesty, please forgive me for coming for a mango,” he said bravely. “But a teacher deserves the high seat, not the student.”
ඔහු පහළට බැස වැන්දා. “දේවයන් වහන්ස, අඹයක් හොයන්න ආවට මට සමාව දෙන්න,” ඔහු නිර්භීතව කීවා. “ඒත් උස අසුන ලැබිය යුත්තේ ගුරුවරයාට මිසක් ශිෂ්‍යයාට නෙවෙයි.”
The king was surprised, then thoughtful. “You are right, and you are wise,” he said. He put a garland of red flowers around the man’s neck and asked him to be his adviser.
රජු මුලින් පුදුම වුණා, පස්සේ කල්පනා කළා. “ඔබ හරි, ඔබ නුවණැතියි,” ඔහු කීවා. ඔහු රතු මල් මාලයක් මිනිසාගේ බෙල්ලේ දමා තම උපදේශකයා වෙන්න ආරාධනා කළා.
The man went home with a basket of the sweetest mangoes for his wife. And from that day on, the king always sat lower than his teacher when he studied.
මිනිසා තම බිරිඳට පැණිරසම අඹ කූඩයක් අරගෙන ගෙදර ගියා. එදා සිට රජු පාඩම් කරන විට සැමවිටම තම ගුරුවරයාට වඩා පහළින් වාඩි වුණා.
Who was who?
In the story, the man in the mango tree was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. In the original story the king shares his kingdom with him; here he becomes the king's adviser, and the basket of mangoes is added.
The lesson
Teachers who share their wisdom deserve our respect. Speaking up kindly for what is right takes courage.
Let's talk
- Why did the man climb the mango tree?
- What did he think was wrong?
- How can you show respect to your teachers?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ අඹ ගසේ හිටි මිනිසා බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මුල් කතාවේ රජු තම රාජ්‍යය ඔහු සමඟ බෙදාගන්නවා. මෙහි ඔහු රජුගේ උපදේශකයා වන අතර අඹ කූඩය එකතු කළ කොටසක්.
පාඩම
තම ප්‍රඥාව බෙදාදෙන ගුරුවරුන්ට අපේ ගෞරවය ලැබිය යුතුයි. හරි දේ වෙනුවෙන් කාරුණිකව කතා කිරීමට ධෛර්යය ඕනෑ.
අපි කතා කරමු
- මිනිසා අඹ ගසට නැග්ගේ ඇයි?
- ඔහු වැරදියි කියලා හිතුවේ මොකක්ද?
- ඔබට ඔබේ ගුරුවරුන්ට ගෞරවය පෙන්නන්න පුළුවන් කොහොමද?
Retold for children by Fablewings from the Chavaka Jātaka (Jātaka No. 309; English translation ed. E. B. Cowell, vol. III, 1897, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.