The Father Who Mixed Up His Words

A poor farmer had a clever son called Somadatta, who worked at the king’s palace. The farmer had only two oxen to plough his field.

දුප්පත් ගොවියෙකුට රජ මාලිගාවේ වැඩ කළ සෝමදත්ත නම් දක්ෂ පුතෙක් හිටියා. ගොවියාට කෙත සීසාන්න තිබුණේ ගොනුන් දෙදෙනෙක් විතරයි.

One day, one of the oxen died, and the farmer could not plough with just one.

එක දවසක ගොනුන්ගෙන් එක් අයෙක් මිය ගියා. එක ගොනෙකුගෙන් පමණක් සීසාන්න ගොවියාට බැරි වුණා.

“Son,” he said, “please ask the king to give me another ox.”

“පුතේ,” ඔහු කීවා, “කරුණාකරලා මට තවත් ගොනෙක් දෙන්න කියලා රජුගෙන් ඉල්ලන්න.”

“Father,” said Somadatta, “it would be better if you asked him yourself. I will teach you exactly what to say.”

“තාත්තේ,” සෝමදත්ත කීවා, “ඔබම එයාගෙන් ඉල්ලුවොත් හොඳයි. කියන්න ඕනෑ දේ හරියටම මම ඔබට උගන්වන්නම්.”

Somadatta taught his father a short, polite little verse: “Great king, I had two oxen to plough my field. One has died. Please, great king, give me another.”

සෝමදත්ත තම පියාට කෙටි, ආචාරශීලී කුඩා කවියක් ඉගැන්නුවා: “මහරජතුමනි, කෙත සීසාන්න මට ගොනුන් දෙදෙනෙක් හිටියා. එක් අයෙක් මිය ගියා. මහරජතුමනි, කරුණාකර මට තවත් එකෙක් දෙන්න.”

The father practised it every day, in the field, by the well, even in his sleep!

පියා කෙතේදී, ළිඳ ළඟදී, නින්දේදී පවා හැමදාම එය පුහුණු වුණා!

After a whole year of practice, he knew it perfectly. So Somadatta took his father to the palace, where the king sat on his golden throne.

අවුරුද්දක් පුරා පුහුණු වීමෙන් පසු ඔහු එය හොඳින් දැන සිටියා. ඉතින් සෝමදත්ත තම පියා රජු තම රන් සිංහාසනයේ වාඩි වී සිටි මාලිගාවට කැඳවාගෙන ගියා.

The great hall was full of ministers and nobles. The farmer’s knees began to shake.

මහා ශාලාව ඇමතිවරුන්ගෙන් සහ ප්‍රභූන්ගෙන් පිරී තිබුණා. ගොවියාගේ දණහිස් වෙව්ලන්න පටන් ගත්තා.

He bowed low, took a deep breath and said loudly: “Great king, I had two oxen to plough my field. One has died. Please, great king… take the other one!”

ඔහු පහත් වී ආචාර කර, ගැඹුරු හුස්මක් අරන් හයියෙන් කීවා: “මහරජතුමනි, කෙත සීසාන්න මට ගොනුන් දෙදෙනෙක් හිටියා. එක් අයෙක් මිය ගියා. කරුණාකර මහරජතුමනි… අනිත් එකාවත් ගන්න!”

The whole hall went silent.

මුළු ශාලාවම නිහඬ වුණා.

Then the king burst out laughing. “Somadatta,” he said, “your father seems to have too many oxen!”

ඉන්පසු රජු හයියෙන් සිනාසුණා. “සෝමදත්ත,” ඔහු කීවා, “ඔයාගේ තාත්තා ළඟ ගොනුන් ගොඩක් ඉන්නවා වගේ!”

Somadatta smiled and explained gently. “Your Majesty, he practised for a whole year. But when we are nervous, even the best-learned words can get mixed up.”

සෝමදත්ත සිනාසී මෘදුව පැහැදිලි කළා. “දේවයන් වහන්ස, ඔහු අවුරුද්දක් පුරා පුහුණු වුණා. නමුත් අපි කලබල වන විට හොඳින්ම ඉගෙන ගත් වචන පවා පැටලෙන්න පුළුවන්.”

The king liked the honest farmer and his kind son. “Here,” he said warmly, “take sixteen oxen, and some fine gifts besides!”

අවංක ගොවියාට සහ ඔහුගේ කාරුණික පුතාට රජු කැමති වුණා. “මෙන්න,” ඔහු උණුසුම්ව කීවා, “ගොනුන් දහසය දෙනෙක් සහ හොඳ තෑගි කිහිපයකුත් ගන්න!”

The farmer could hardly believe it.

ගොවියාට එය විශ්වාස කරන්න බැරි වුණා.

The farmer and Somadatta walked home with a long line of oxen, laughing all the way.

ගොවියා සහ සෝමදත්ත දිග ගොන් පෙළක් සමඟ මුළු පාර පුරාම සිනාසෙමින් ගෙදර ඇවිද ගියා.

“Next time,” said the farmer, “I’ll take a deep breath before I speak!”

“ඊළඟ වතාවේ,” ගොවියා කීවා, “කතා කරන්න කලින් මම ගැඹුරු හුස්මක් ගන්නවා!”