The Monkey Who Told a Fib
බොරුවක් කී වඳුරා
Udumbara Jātaka (No. 298) · උදුම්බර ජාතකය (අංක 298)
Long ago, in the rainy season, a kind tree spirit lived in a fig tree on a hillside. Nearby, a little monkey sat snug and dry at the door of his cosy cave.
බොහෝ කලකට පෙර, වැසි කාලයේ, කාරුණික රුක් දෙවියෙක් කඳු බෑවුමක දිඹුල් ගසක ජීවත් වුණා. ඒ ළඟ, පුංචි වඳුරෙක් තම සුවපහසු ගුහාවේ දොරකඩ වියළිව වාඩි වී හිටියා.
Along came a big monkey, soaking wet and shivering. He looked at the dry cave and wanted it for himself.
එතනට තෙත් වී වෙව්ලන ලොකු වඳුරෙක් ආවා. ඔහු වියළි ගුහාව දිහා බලලා ඒක තමන්ට ගන්න ආශා කළා.
He puffed out his tummy to look full and said, “Little friend, I’ve just eaten lots of ripe figs in a tree over the hill. Go quickly, there are plenty left!”
ඔහු බඩ පුම්බාගෙන බඩ පිරිලා වගේ පෙනී සිට කීවා, “පුංචි යාළුවා, මම දැන් කන්ද එහා ගසකින් ඉදුණු දිඹුල් ගොඩක් කෑවා. ඉක්මනින් යන්න, තව ගොඩක් ඉතුරුයි!”
The little monkey believed him and scampered off through the rain. He searched and searched, but there were no figs at all.
පුංචි වඳුරා ඒක විශ්වාස කරලා වැස්සේ දුවගෙන ගියා. ඔහු හෙව්වා හෙව්වා, ඒත් කිසිම දිඹුලක් තිබුණේ නැහැ.
When he came back, the big monkey was curled up warm inside his cave! “Thank you for telling me about the figs,” said the little monkey cleverly, hoping the big monkey would feel ashamed.
ඔහු ආපසු එද්දී, ලොකු වඳුරා ඔහුගේ ගුහාව ඇතුළේ උණුසුමින් ගුලි වී හිටියා! “දිඹුල් ගැන කිව්වට ස්තූතියි,” පුංචි වඳුරා බුද්ධිමත්ව කීවා, ලොකු වඳුරාට ලැජ්ජා හිතෙයි කියලා බලාපොරොත්තුවෙන්.
But the big monkey just yawned. “I’m staying right here,” he said. The little monkey sighed and walked away through the rain.
ඒත් ලොකු වඳුරා ඈනුම් ඇරියා විතරයි. “මම මෙතනමයි ඉන්නේ,” ඔහු කීවා. පුංචි වඳුරා සුසුම් හෙළා වැස්සේ ඇවිද ගියා.
The tree spirit had seen everything. She led the little monkey to an even cosier cave under her fig tree, full of soft leaves.
රුක් දෙවිය හැමදේම දැක්කා. ඇය පුංචි වඳුරාව තම දිඹුල් ගස යට, මෘදු කොළවලින් පිරුණු ඊටත් වඩා සුවපහසු ගුහාවකට එක්කගෙන ගියා.
Soon all the forest animals heard about the big monkey’s fib, and nobody trusted him any more. But the little monkey had a dry home and many friends.
ඉක්මනින්ම ලොකු වඳුරාගේ බොරුව ගැන වනයේ සියලු සතුන්ට ආරංචි වුණා, කවුරුත් ඔහුව තවදුරටත් විශ්වාස කළේ නැහැ. ඒත් පුංචි වඳුරාට වියළි නිවසකුත් යාළුවෝ ගොඩකුත් හිටියා.
Who was who?
In the story, the tree spirit was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. In the original story the little monkey simply goes away; the new cave and the forest learning about the fib are added here.
The lesson
A fib might win you something for a while, but it costs you other people's trust.
Let's talk
- How did the big monkey trick the little monkey?
- How did the tree spirit help?
- Why is it important that people can trust you?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ රුක් දෙවිය බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මුල් කතාවේ පුංචි වඳුරා පිටව යනවා විතරයි. අලුත් ගුහාව සහ වනයට බොරුව ගැන දැනගැනීම මෙහි එකතු කළ කොටස්.
පාඩම
බොරුවකින් ටික කාලයකට යමක් ලැබෙන්න පුළුවන්, ඒත් එයින් අනුන්ගේ විශ්වාසය නැති වෙනවා.
අපි කතා කරමු
- ලොකු වඳුරා පුංචි වඳුරාව රැවැට්ටුවේ කොහොමද?
- රුක් දෙවිය උදව් කළේ කොහොමද?
- අනුන්ට ඔබව විශ්වාස කරන්න පුළුවන් වීම වැදගත් ඇයි?
Retold for children by Fablewings from the Udumbara Jātaka (Jātaka No. 298; English translation ed. E. B. Cowell, vol. II, 1895, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.