The Monkey and the One Pea

Long ago, the King of Benares went on a long journey with his army. One afternoon they stopped to rest in a forest.

බොහෝ කලකට පෙර බරණැස් රජු තම හමුදාව සමඟ දිගු ගමනක් ගියා. එක දවල් කාලයක ඔවුන් වනයක විවේක ගන්න නතර වුණා.

The grooms gave the horses their food: big troughs full of peas.

අශ්වාරක්ෂකයෝ අශ්වයන්ට කෑම දුන්නා: කඩල පිරුණු ලොකු ඔරු.

A monkey was watching from a tree. As soon as nobody was looking, he jumped down and stuffed his mouth and both hands full of peas.

වඳුරෙක් ගසක සිට බලාගෙන හිටියා. කවුරුත් නොබලන සැණින් ඔහු පහළට පැන, කටත් අත් දෙකත් කඩලවලින් පුරවා ගත්තා.

Then he scampered back up the tree with his treasure.

ඉන්පසු ඔහු තම නිධානයත් අරන් ආපසු ගසට නැග්ගා.

He sat on a branch and began to munch. But as he climbed, one single pea slipped out of his hand and fell to the ground.

ඔහු අත්තක වාඩි වී කන්න පටන් ගත්තා. නමුත් නගිද්දී එකම එක කඩල ඇටයක් ඔහුගේ අතින් ලිස්සා බිමට වැටුණා.

“Oh no! My pea!” he cried.

“අනේ! මගේ කඩල ඇටය!” ඔහු කෑ ගැසුවා.

Without thinking, the monkey opened both his hands and dropped every single pea he was holding, and scrambled down to find the one that had fallen.

හිතන්නේ නැතිව වඳුරා අත් දෙකම ඇර, අල්ලාගෙන හිටි හැම කඩල ඇටයක්ම බිම දමා, වැටුණු එක හොයන්න පහළට දිව්වා.

The peas scattered everywhere in the grass.

කඩල තණකොළ අතර හැම තැනම විසිරුණා.

He searched and searched, but he could not find that one pea. And when he looked up, the horses were eating the rest!

ඔහු සෙව්වා, සෙව්වා, නමුත් ඒ එක කඩල ඇටය හොයාගන්න බැරි වුණා. ඔහු උඩ බලද්දී ඉතිරි ඒවා අශ්වයෝ කනවා!

The monkey climbed sadly back up his tree with empty hands.

වඳුරා හිස් අතින් දුකෙන් ආපසු ගසට නැග්ගා.

The king had been watching. He laughed and turned to his wise minister. “Look at that silly monkey!”

රජු බලාගෙන හිටියා. ඔහු සිනාසී තම නුවණැති ඇමතියා දෙසට හැරුණා. “අර මෝඩ වඳුරා බලන්න!”

But the minister did not laugh. “Your Majesty,” he said gently, “that monkey has something to teach us.”

නමුත් ඇමතියා සිනාසුණේ නැහැ. “දේවයන් වහන්ස,” ඔහු මෘදුව කීවා, “ඒ වඳුරාට අපට කියා දෙන්න දෙයක් තියෙනවා.”

“We are on this long journey to win a small thing far away,” said the minister. “But we have left behind our whole kingdom, which needs us.

“අපි මේ දිගු ගමනේ යන්නේ ඈත කුඩා දෙයක් දිනන්න,” ඇමතියා කීවා. “ඒත් අපට අවශ්‍ය අපේ මුළු රාජ්‍යයම අපි අත්හැරලා ඇවිත්.

Are we not like the monkey, dropping a handful to chase one pea?”

එක කඩල ඇටයක් පස්සේ යන්න අත පිරුණු ඒවා බිම දාන වඳුරා වගේ නෙවෙයිද අපිත්?”

The king thought for a long time. Then he smiled. “You are right,” he said. “Let us go home.”

රජු දිගු වේලාවක් කල්පනා කළා. ඉන්පසු ඔහු සිනාසුණා. “ඔබ හරි,” ඔහු කීවා. “අපි ගෙදර යමු.”

And the king returned to look after his kingdom, wiser than before, thanks to a monkey and one little pea.

වඳුරෙකුට සහ එක පුංචි කඩල ඇටයකට ස්තූතිවන්ත වෙමින්, පෙරට වඩා නුවණැතිව රජු තම රාජ්‍යය රැකබලා ගන්න ආපසු ගියා.