The Proud Chameleon
උඩඟු කටුස්සා
Kakaṇṭaka Jātaka (No. 170) · කකණ්ටක ජාතකය (අංක 170)
Long ago, King Vedeha was walking in his royal garden with his wise adviser, Mahosadha.
බොහෝ කලකට පෙර, වේදේහ රජු තම නුවණැති උපදේශක මහෞෂධ සමඟ රජ උයනේ ඇවිදිමින් සිටියා.
A little chameleon came down from the gateway arch and lay flat on the ground in front of the king. “Look,” smiled Mahosadha. “He is bowing to you!”
පුංචි කටුස්සෙක් දොරටුවේ ආරුක්කුවෙන් පහළට ඇවිත් රජු ඉදිරියේ බිම දිගා වුණා. “බලන්න,” මහෞෂධ සිනාසුණා. “ඔහු ඔබට වඳිනවා!”
The king was delighted. “What polite manners!” he said. “Give this little chameleon a tasty treat every day.”
රජු සතුටු වුණා. “කොයි තරම් යහපත් පුරුදුද!” ඔහු කීවා. “මේ පුංචි කටුස්සාට හැමදාම රසවත් කෑමක් දෙන්න.”
One holy day, no treats could be bought in the market. So the servant hung a small shiny coin on a string around the chameleon’s neck instead.
එක් පෝය දවසක, වෙළඳපොළෙන් කෑම මිලදී ගන්න බැරි වුණා. ඒ නිසා සේවකයා ඒ වෙනුවට දිලිසෙන පුංචි කාසියක් නූලක ගැට ගසා කටුස්සාගේ බෙල්ලේ එල්ලුවා.
The chameleon puffed out his chest. “Look at me! I’m rich now!” he thought. “I’m just as grand as the king!”
කටුස්සා පපුව පුම්බාගත්තා. “මාව බලන්න! දැන් මම ධනවතෙක්!” ඔහු හිතුවා. “මමත් රජු තරමටම උසස්!”
Next time the king walked by, the chameleon stayed high on the arch, lifting his head proudly. He did not bow at all.
ඊළඟ වතාවේ රජු එතනින් යද්දී කටුස්සා ආරුක්කුව උඩම රැඳී, උඩඟුවෙන් හිස ඔසවාගෙන හිටියා. ඔහු කොහෙත්ම වැන්දේ නැහැ.
“Why has he changed?” asked the king. “A little coin has made him proud,” said Mahosadha. The king frowned. “Then he gets no more treats!”
“ඔහු වෙනස් වුණේ ඇයි?” රජු ඇහුවා. “පුංචි කාසියක් ඔහුව උඩඟු කළා,” මහෞෂධ කීවා. රජු නළල රැළි කළා. “එහෙනම් ඔහුට තවත් කෑම නැහැ!”
“But Your Majesty promised,” said Mahosadha gently, “and a king should keep his word.” So the king kept his promise, and the chameleon, a little ashamed, came down and bowed once more.
“ඒත් දේවයන් වහන්සේ පොරොන්දු වුණා,” මහෞෂධ මෘදුව කීවා, “රජෙක් තම වචනය රැකිය යුතුයි.” ඉතින් රජු තම පොරොන්දුව රැක්කා. ටිකක් ලැජ්ජා වුණු කටුස්සා පහළට ඇවිත් ආයෙත් වැන්දා.
Who was who?
In the story, Mahosadha was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. In the original story the treat is meat; the chameleon coming back to bow is added here.
The lesson
Don't let a little money or praise make you proud. And always keep your promises, even when you're cross.
Let's talk
- Why did the chameleon stop bowing?
- What did Mahosadha say about promises?
- Have you ever felt proud of something small?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ මහෞෂධ බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මුල් කතාවේ කෑම මස්. කටුස්සා ආයෙත් වැඳීමට පැමිණීම මෙහි එකතු කළ කොටසක්.
පාඩම
පුංචි මුදලකට හෝ ප්‍රශංසාවකට ඔබව උඩඟු කරන්න ඉඩ දෙන්න එපා. තරහෙන් සිටියත් හැමවිටම ඔබේ පොරොන්දු රකින්න.
අපි කතා කරමු
- කටුස්සා වැඳීම නැවැත්තුවේ ඇයි?
- පොරොන්දු ගැන මහෞෂධ කීවේ මොනවාද?
- ඔබ කවදාහරි පුංචි දෙයක් ගැන උඩඟු වුණාද?
Retold for children by Fablewings from the Kakaṇṭaka Jātaka (Jātaka No. 170; English translation ed. E. B. Cowell, vol. II, 1895, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.