The Proud Students
උඩඟු ශිෂ්‍යයෝ
Mūlapariyāya Jātaka (No. 245) · මූලපරියාය ජාතකය (අංක 245)
Long ago, a wise teacher taught hundreds of eager young students. They studied hard and learned many texts by heart.
බොහෝ කලකට පෙර, නුවණැති ගුරුවරයෙක් උනන්දුවෙන් පිරුණු තරුණ ශිෂ්‍යයන් සිය ගණනකට ඉගැන්නුවා. ඔවුන් මහන්සි වී ඉගෙන ගෙන බොහෝ ග්‍රන්ථ කටපාඩම් කළා.
But when they had finished, the students grew proud. “We know as much as our teacher now,” they said. They stopped visiting him and stopped doing their chores.
ඒත් ඉවර වුණාම ශිෂ්‍යයෝ උඩඟු වුණා. “දැන් අපි අපේ ගුරුවරයා තරම්ම දන්නවා,” ඔවුන් කීවා. ඔවුන් ඔහුව බලන්න යාමත්, තම රාජකාරි කිරීමත් නැවැත්තුවා.
So the teacher called them together and asked a riddle. “Time swallows up everything, even itself. But who swallows up time?”
ඉතින් ගුරුවරයා ඔවුන්ව එකට කැඳවලා ප්‍රහේලිකාවක් ඇසුවා. “කාලය හැමදේම ගිල දමනවා, තමාවත්. ඒත් කාලය ගිල දමන්නේ කවුද?”
The students scratched their heads. Not one of them could answer.
ශිෂ්‍යයෝ ඔළුව කසාගත්තා. ඔවුන්ගෙන් එක්කෙනෙකුටවත් පිළිතුරු දෙන්න බැරි වුණා.
The teacher held up a jujube fruit and cut it open. It was shiny outside but hollow inside. “Knowledge without wisdom is like this fruit,” he said. “Take seven days to think.”
ගුරුවරයා ඩෙබර ගෙඩියක් උස්සලා කපා විවෘත කළා. ඒක පිටතින් දිලිසුණත් ඇතුළත හිස්. “ප්‍රඥාව නැති දැනුම මේ ගෙඩිය වගෙයි,” ඔහු කීවා. “හිතන්න දවස් හතක් ගන්න.”
Seven days passed. The students thought and argued and puzzled, but still they could not find the answer.
දවස් හතක් ගෙවුණා. ශිෂ්‍යයෝ හිතුවා, වාද කළා, ව්‍යාකූල වුණා, ඒත් තවමත් පිළිතුර හොයාගන්න බැරි වුණා.
“Those who have let go of all greed and wanting,” said the teacher kindly, “are free from time’s power. Learning texts by heart is only the beginning. Wisdom takes much longer.” The students’ eyes widened.
“සියලු කෑදරකම සහ ආශාව අත්හැරිය අය,” ගුරුවරයා කාරුණිකව කීවා, “කාලයේ බලයෙන් නිදහස්. ග්‍රන්ථ කටපාඩම් කිරීම ආරම්භය විතරයි. ප්‍රඥාවට බොහෝ කාලයක් ගත වෙනවා.” ශිෂ්‍යයන්ගේ ඇස් ලොකු වුණා.
“We were wrong, teacher,” they said. “Please forgive us.” From then on they were humble, kept learning and gladly helped with the chores again.
“ගුරුතුමනි, අපි වැරදියි,” ඔවුන් කීවා. “කරුණාකර අපට සමාවෙන්න.” එදා සිට ඔවුන් නිහතමානීව, දිගටම ඉගෙන ගනිමින්, සතුටින් ආයෙත් රාජකාරිවලට උදව් කළා.
Who was who?
In the story, the wise teacher was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. In the original story the answer to the riddle is 'the arahants', people who have become fully enlightened.
The lesson
There is always more to learn. However much we know, staying humble and respectful to our teachers helps us keep growing.
Let's talk
- Why did the students stop visiting their teacher?
- What did the jujube fruit show?
- Why is it good to stay humble when we learn?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ නුවණැති ගුරුවරයා බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මුල් කතාවේ ප්‍රහේලිකාවේ පිළිතුර 'රහතන් වහන්සේලා', එනම් සම්පූර්ණයෙන් බුද්ධත්වයට පත් වූ අයයි.
පාඩම
ඉගෙන ගන්න හැමවිටම තව දේවල් තියෙනවා. අප කොච්චර දැනගෙන හිටියත්, අපේ ගුරුවරුන්ට නිහතමානීව සහ ගෞරවයෙන් සිටීම දිගටම වර්ධනය වෙන්න උපකාරී වෙනවා.
අපි කතා කරමු
- ශිෂ්‍යයෝ ගුරුවරයාව බලන්න යාම නැවැත්තුවේ ඇයි?
- ඩෙබර ගෙඩියෙන් පෙන්නුවේ මොකක්ද?
- ඉගෙන ගන්න විට නිහතමානී වීම හොඳ ඇයි?
Retold for children by Fablewings from the Mūlapariyāya Jātaka (Jātaka No. 245; English translation ed. E. B. Cowell, vol. II, 1895, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.