The King's Riddle

Long ago, a king had a wise and honest adviser. But some sly courtiers were jealous of him, and they whispered unkind stories into the king’s ear.

බොහෝ කලකට පෙර, රජෙකුට නුවණැති, අවංක උපදේශකයෙක් හිටියා. ඒත් සමහර කපටි ඇමතියන් ඔහුට ඊර්ෂ්‍යා කරලා රජුගේ කනට අකාරුණික කතා කොඳුරුවා.

The king believed them and sent the adviser away. Sadly, the adviser and his family packed their bundles and left the city.

රජු ඔවුන්ව විශ්වාස කරලා උපදේශකයාව පිටුවහල් කළා. දුකෙන් උපදේශකයාත් ඔහුගේ පවුලත් තම මලු ඔතාගෙන නගරයෙන් පිටත් වුණා.

They went to live simply in a quiet village, where they grew vegetables in their little garden.

ඔවුන් නිහඬ ගමක සරලව ජීවත් වෙන්න ගිහින් තම පුංචි වත්තේ එළවළු වැව්වා.

Back in the palace, the king grew lonely. Nobody gave wise advice any more. “I made a terrible mistake,” he thought.

මාලිගයේදී රජු තනිකමට පත් වුණා. තවදුරටත් කවුරුවත් නුවණැති උපදෙස් දුන්නේ නැහැ. “මම භයානක වැරැද්දක් කළා,” ඔහු හිතුවා.

But the king felt too shy to say so plainly. So he wrote a riddle on a palm leaf: “What drinks when rivers flood? What hides beneath the grain? What calls when travellers come? Wise one, read my riddle right!”

ඒත් ඒක කෙළින්ම කියන්න රජුට ලැජ්ජා හිතුණා. ඉතින් ඔහු තල් කොළයක ප්‍රහේලිකාවක් ලිව්වා: “ගංවතුර එද්දී බොන්නේ කවුද? වී යට සැඟවෙන්නේ කවුද? මගීන් එද්දී හඬ නඟන්නේ කවුද? නුවණැත්තනි, මගේ ප්‍රහේලිකාව නිවැරදිව කියවන්න!”

A messenger carried the palm leaf all the way to the village and gave it to the adviser.

පණිවිඩකරුවෙක් තල් කොළය ගම දක්වාම ගෙනත් උපදේශකයාට දුන්නා.

The adviser read it as crows cawed on a branch above. He smiled. “People say crows call when a friend is coming home,” he said. “The king wants me to return!”

ඉහළ අත්තක කපුටෝ කෑගසද්දී උපදේශකයා ඒක කියෙව්වා. ඔහු සිනාසුණා. “යාළුවෙක් ගෙදර එනකොට කපුටෝ කෑගහනවා කියලා මිනිස්සු කියනවා,” ඔහු කීවා. “රජුට ඕනෑ මම ආපහු එන්නයි!”

So he returned, and the king welcomed him warmly. “Forgive me,” said the king. “I should never have listened to unkind whispers.” And the sly courtiers looked very embarrassed.

ඉතින් ඔහු ආපහු ආවා. රජු ඔහුව උණුසුම්ව පිළිගත්තා. “මට සමාවෙන්න,” රජු කීවා. “මම කවදාවත් අකාරුණික කොඳුරුම්වලට ඇහුම්කන් දෙන්න තිබුණේ නැහැ.” කපටි ඇමතියන්ට හරිම ලැජ්ජා හිතුණා.