The Sweet Figs and the Fair King
පැණිරස අත්තික්කා සහ සාධාරණ රජු
Rājovāda Jātaka (No. 334) · රාජෝවාද ජාතකය (අංක 334)
Long ago, a young king wanted to know what people really thought of him. So he dressed as a plain traveller and slipped quietly out of the palace.
බොහෝ කලකට පෙර, තරුණ රජෙකුට මිනිස්සු තමා ගැන ඇත්තටම හිතන්නේ මොකක්ද කියා දැනගන්න ඕනෑ වුණා. ඉතින් ඔහු සාමාන්‍ය මගියෙක් ලෙස ඇඳගෙන නිහඬව මාලිගාවෙන් පිටත් වුණා.
Deep in the forest he came to the hut of a gentle hermit, who welcomed him kindly.
වනය මැද ඔහු මෘදු තවුසෙකුගේ පැල්පතට ආවා. තවුසා ඔහුව කාරුණිකව පිළිගත්තා.
The hermit offered him a bowl of ripe figs from the great tree beside the hut. They were the sweetest figs the king had ever tasted.
තවුසා පැල්පත අසල විශාල ගසෙන් ඉදුණු අත්තික්කා බඳුනක් ඔහුට පිරිනැමුවා. ඒ රජු කවදාවත් රස බලපු මිහිරිම අත්තික්කා.
Back at the palace, the king began listening to greedy officials. “Raise the taxes!” they said. And soon the people of the kingdom grew poor and unhappy.
මාලිගාවට ආපසු ආ රජු කෑදර නිලධාරීන්ට ඇහුම්කන් දෙන්න පටන් ගත්තා. “බදු වැඩි කරන්න!” ඔවුන් කීවා. ඉක්මනින්ම රාජ්‍යයේ මිනිස්සු දුප්පත්, අසතුටු වුණා.
Months later, the king visited the hermit again in disguise. Again the hermit offered him figs. But this time, they tasted sour and bitter!
මාස ගණනාවකට පසු රජු ආයෙත් වෙස් වලාගෙන තවුසා බලන්න ආවා. ආයෙත් තවුසා ඔහුට අත්තික්කා පිරිනැමුවා. ඒත් මේ පාර ඒවා ඇඹුල්, තිත්තයි!
“What has happened to the figs?” asked the king.
“අත්තික්කාවලට මොකද වුණේ?” රජු ඇසුවා.
The hermit sighed. “When a king is fair and kind,” he said, “the whole land is happy, and even the fruit grows sweet. When a king is unfair, the land grows sad, and the fruit turns bitter. Perhaps our king has become unfair.”
තවුසා සුසුම් හෙළුවා. “රජෙක් සාධාරණ, කාරුණික වුණාම,” ඔහු කීවා, “මුළු රටම සතුටුයි. පලතුරු පවා පැණිරස වෙනවා. රජෙක් අසාධාරණ වුණාම රට දුක් වෙනවා, පලතුරු තිත්ත වෙනවා. සමහර විට අපේ රජු අසාධාරණ වෙලා ඇති.”
The king went straight home. He sent the greedy officials away, lowered the taxes and gave grain to the hungry. Slowly, the people began to smile again.
රජු කෙළින්ම ගෙදර ගියා. ඔහු කෑදර නිලධාරීන්ව පිටත් කළා, බදු අඩු කළා, බඩගින්නේ සිටි අයට ධාන්‍ය දුන්නා. සෙමින් මිනිස්සු ආයෙත් සිනාසෙන්න පටන් ගත්තා.
When the king visited the hermit once more, the fig tree was heavy with fruit. He tasted one, and it was sweeter than ever. The hermit smiled. “Our king must be fair again,” he said.
රජු ආයෙත් තවුසා බලන්න ආ විට අත්තික්කා ගස ගෙඩිවලින් බර වෙලා තිබුණා. ඔහු එකක් රස බැලුවා. ඒක කවදාටත් වඩා පැණිරසයි. තවුසා සිනාසුණා. “අපේ රජු ආයෙත් සාධාරණ වෙලා ඇති,” ඔහු කීවා.
Who was who?
In the story, the gentle hermit was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives.
The lesson
When leaders are fair and kind, everyone around them does well. Our actions affect more people than we think.
Let's talk
- Why did the figs taste bitter?
- What did the king change?
- How can you be fair to everyone in your class or family?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ මෘදු තවුසා බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි.
පාඩම
නායකයන් සාධාරණ, කාරුණික වන විට ඔවුන් අවට සිටින හැමෝටම යහපත් වෙනවා. අපේ ක්‍රියා අප හිතනවාට වඩා බොහෝ දෙනෙකුට බලපානවා.
අපි කතා කරමු
- අත්තික්කා තිත්ත වුණේ ඇයි?
- රජු වෙනස් කළේ මොනවාද?
- ඔබේ පන්තියේ හෝ පවුලේ හැමෝටම සාධාරණ වෙන්න ඔබට පුළුවන් කොහොමද?
Retold for children by Fablewings from the Rājovāda Jātaka (Jātaka No. 334; English translation ed. E. B. Cowell, vol. III, 1897, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.