Vidhura the Wise Minister
විධුර පණ්ඩිත
Vidhura-paṇḍita Jātaka (No. 545) · විධුර පණ්ඩිත ජාතකය (අංක 545)
Long ago, King Dhanañjaya had a wise minister named Vidhura. His advice was so good and so kind that people came from far and wide to hear him speak.
බොහෝ කලකට පෙර ධනඤ්ජය රජුට විධුර නම් නුවණැති ඇමතියෙක් සිටියා. ඔහුගේ උපදෙස් කොතරම් හොඳද, කාරුණිකද කියනවා නම් ඔහුගේ කතා අසන්න ඈත ඈත ප්‍රදේශවලින් මිනිස්සු ආවා.
Deep under the water, in a shining naga palace, the naga queen heard of Vidhura’s wisdom. “I long to hear him,” she told the naga king. “His wise heart is the greatest treasure.”
වතුරෙන් යට ගැඹුරේ, බබළන නාග මාලිගාවක නාග බිසවට විධුරගේ නුවණ ගැන ආරංචි වුණා. “මට එයාට සවන් දෙන්න ආසයි,” ඇය නාග රජුට කීවා. “එයාගේ නුවණැති හදවත ලොකුම වස්තුවයි.”
A yakkha general named Puṇṇaka offered to bring Vidhura to them. He rode to King Dhanañjaya’s court on a magical flying horse, carrying a wonderful glowing jewel.
පුණ්ණක නම් යක්ෂ සෙනෙවියෙක් විධුරව ඔවුන් ළඟට ගෙන එන්න ඉදිරිපත් වුණා. ඔහු අපූරු බබළන මැණිකක් රැගෙන මායා අශ්වයෙකු පිට නැගී අහසින් ධනඤ්ජය රජුගේ සභාවට ආවා.
Puṇṇaka challenged the king to a game of dice. “If I lose, you can have this jewel,” he said. “If I win, I may take anything I choose.”
පුණ්ණක රජුට දාදු ක්‍රීඩාවකට අභියෝග කළා. “මම පැරදුණොත් ඔබට මේ මැණික ගන්න පුළුවන්,” ඔහු කීවා. “මම දිනුවොත් මම තෝරන ඕනෑම දෙයක් ගන්න පුළුවන්.”
The king lost, and Puṇṇaka chose Vidhura.
රජු පැරදුණා. පුණ්ණක විධුරව තෝරා ගත්තා.
Vidhura did not complain. He calmly said goodbye to his family and gave them good advice for while he was away. Then he climbed up behind Puṇṇaka on the flying horse.
විධුර පැමිණිලි කළේ නැහැ. ඔහු සන්සුන්ව තම පවුලට සමු දී, ඔහු නැති කාලයට හොඳ උපදෙස් දුන්නා. ඉන්පසු ඔහු මායා අශ්වයා පිට පුණ්ණක පිටුපසින් නැගුණා.
On a mountaintop, Puṇṇaka scowled and tried to frighten Vidhura. But Vidhura stayed perfectly calm.
කන්දක් මුදුනේදී පුණ්ණක රවා විධුරව බය කරන්න උත්සාහ කළා. ඒත් විධුර සම්පූර්ණයෙන්ම සන්සුන්ව සිටියා.
“Friend,” he said kindly, “let me tell you about the way of good people: be grateful, be honest, do no harm.” As Puṇṇaka listened, his anger melted away.
“මිත්‍රයා,” ඔහු කරුණාවෙන් කීවා, “යහපත් මිනිසුන්ගේ මාර්ගය ගැන මම ඔබට කියන්නම්: කෘතඥ වන්න, අවංක වන්න, හානියක් නොකරන්න.” පුණ්ණක සවන් දෙද්දී ඔහුගේ කේන්තිය දියවී ගියා.
Puṇṇaka gladly took Vidhura to the naga palace. There Vidhura taught the naga king and queen. They listened with joy, and the queen said, “Now I understand. Your wisdom is the treasure I longed for.”
පුණ්ණක සතුටින් විධුරව නාග මාලිගාවට ගෙන ගියා. එහිදී විධුර නාග රජුට සහ බිසවට ඉගැන්නුවා. ඔවුන් සතුටින් සවන් දුන්නා. බිසව කීවා, “දැන් මට තේරෙනවා. ඔබේ නුවණ තමයි මම ආශා කළ වස්තුව.”
Then Puṇṇaka carried Vidhura safely home on the flying horse. The king and the people welcomed him with great joy, and his wisdom was honoured more than ever.
ඉන්පසු පුණ්ණක විධුරව මායා අශ්වයා පිට ආරක්ෂිතව ගෙදරට ගෙන ගියා. රජු සහ ජනතාව මහත් සතුටින් ඔහුව පිළිගත්තා. ඔහුගේ නුවණට කලින්ටත් වඩා ගෞරව ලැබුණා.
Who was who?
In the story, Vidhura was the Bodhisatta, the Buddha in one of his past lives. This is one of the ten great Jātaka tales, retold here in a short, gentle form.
The lesson
A calm and wise heart can turn even an angry person into a friend. Wisdom is a treasure that grows when it is shared.
Let's talk
- Why did the naga queen want to meet Vidhura?
- How did Vidhura respond when Puṇṇaka tried to frighten him?
- When has a calm word helped in a difficult moment?
කවුද කවුරුන් වූයේ?
කතාවේ විධුර බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් පෙර ආත්මයක බුදුරජාණන් වහන්සේයි. මෙය මහා ජාතක දහයෙන් එකක්. මෙහි එය කෙටි, මෘදු ආකාරයකින් නැවත කියා තිබෙනවා.
පාඩම
සන්සුන්, නුවණැති හදවතකට කේන්ති ගත් කෙනෙකුව වුණත් මිතුරෙකු කරන්න පුළුවන්. නුවණ බෙදා ගන්නා විට වැඩෙන වස්තුවක්.
අපි කතා කරමු
- නාග බිසවට විධුරව හමුවෙන්න ඕනෑ වුණේ ඇයි?
- පුණ්ණක බය කරන්න උත්සාහ කළ විට විධුර ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ කොහොමද?
- අමාරු මොහොතක සන්සුන් වචනයක් උදව් වූ අවස්ථාවක් මොකක්ද?
Retold for children by Fablewings from the Vidhura-paṇḍita Jātaka (Jātaka No. 545; English translation ed. E. B. Cowell, vol. VI, 1907, public domain) and the Sinhala Pansiya Panas Jātaka tradition. Illustrations made with AI assistance for Fablewings.