The Last Journey

For forty-five years, the Buddha walked from place to place, teaching with kindness and wisdom. Now he was eighty years old, and his body had grown tired.

අවුරුදු හතළිස් පහක් බුදුරජාණන් වහන්සේ කරුණාවෙන් සහ නුවණින් දහම් දෙසමින් තැනින් තැනට වැඩම කළා. දැන් උන්වහන්සේට වයස අවුරුදු අසූවයි. උන්වහන්සේගේ ශරීරය වෙහෙසට පත්ව තිබුණා.

With Ānanda and many monks, he set out on one last journey.

ආනන්ද හිමියන් සහ බොහෝ භික්ෂූන් සමඟ උන්වහන්සේ අවසාන ගමනක් ආරම්භ කළා.

Along the way, the Buddha taught in many villages. People came out to see him, bringing flowers and offering food.

අතරමඟදී බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ගම්වල දහම් දෙසුවා. මිනිස්සු මල් රැගෙන, දන් පූජා කරමින් උන්වහන්සේ බැහැදකින්න ආවා.

A kind smith named Cunda offered a meal to the Buddha and the monks with great devotion.

චුන්ද නම් කාරුණික කම්මල්කරුවෙක් මහත් භක්තියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට සහ භික්ෂූන්ට දානයක් පූජා කළා.

After that, the Buddha grew weaker. Still he walked on, slowly and peacefully, until he reached a quiet grove of sāl trees at Kusinārā.

ඉන්පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ වඩාත් දුර්වල වුණා. එහෙත් උන්වහන්සේ කුසිනාරාවේ නිස්කලංක සල් උයනකට ළඟා වන තුරු සෙමින්, ශාන්තව වැඩම කළා.

“Ānanda,” he said gently, “please prepare a place for me to lie down between these two sāl trees.”

“ආනන්දය,” උන්වහන්සේ මෘදුව වදාළා, “කරුණාකර මේ සල් ගස් දෙක අතර මට සැතපීමට තැනක් සකස් කරන්න.”

The Buddha lay down on his right side, calm and peaceful. And the old texts say that the twin sāl trees burst into flower out of season, and blossoms fell softly over him.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සන්සුන්ව, ශාන්තව දකුණු ඇලයෙන් සැතපුණා. නියමිත කාලය නොවුණත් සල් ගස් දෙක මල් පිපී, මල් උන්වහන්සේ මතට මෘදුව වැටුණු බව පැරණි ග්‍රන්ථවල කියනවා.

Many monks and people gathered quietly around.

බොහෝ භික්ෂූන් සහ ජනයා නිහඬව අවට රැස් වුණා.

Ānanda went aside and wept. “My teacher is leaving us,” he cried.

ආනන්ද හිමියෝ පැත්තකට ගොස් හැඬුවා. “මගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ අපව හැර යනවා,” උන්වහන්සේ හැඬුවා.

The Buddha called him back and spoke kindly. “Do not grieve, Ānanda. Have I not taught that everything that begins must also end? You have served me with great love. Keep practising, and you too will be free.”

බුදුරජාණන් වහන්සේ උන්වහන්සේව ආපසු කැඳවා කරුණාවෙන් වදාළා. “ආනන්දය, ශෝක නොකරන්න. ආරම්භ වන සෑම දෙයක්ම අවසන් විය යුතු බව මා දේශනා කර නැද්ද? ඔබ මහත් ආදරයෙන් මට උපස්ථාන කළා. දිගටම පුහුණු වන්න. ඔබත් නිදහස් වනු ඇත.”

Even then, the Buddha kept helping others. A wandering seeker named Subhadda came, hoping to ask a question. The Buddha welcomed him and taught him, and Subhadda became his very last disciple.

එවිට පවා බුදුරජාණන් වහන්සේ අන් අයට උපකාර කළා. සුභද්ද නම් සොයා යන පරිබ්‍රාජකයෙක් ප්‍රශ්නයක් අසන බලාපොරොත්තුවෙන් ආවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුව පිළිගෙන දහම් දෙසූ අතර සුභද්ද උන්වහන්සේගේ අවසාන ශ්‍රාවකයා වුණා.

Then the Buddha asked the monks, “Do any of you have any doubts? Ask now.” But all of them were at peace.

ඉන්පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූන්ගෙන් ඇසුවා, “ඔබගෙන් කිසිවෙකුට සැකයක් තිබේද? දැන් අසන්න.” නමුත් ඔවුන් සියල්ලෝම සාමයෙන් සිටියා.

Under the full moon of Vesak, the Buddha spoke his last words:

වෙසක් පුන් සඳ යට බුදුරජාණන් වහන්සේ අවසාන වදන් වදාළා:

“All things that are made will change. Work hard, with a mindful heart, to reach your goal.”

“හේතු ප්‍රත්‍යයෙන් හටගත් සියලු දේ වෙනස් වේ. අප්‍රමාදීව, සිහියෙන් යුතුව තම අරමුණ සපුරා ගන්න.”

Then, peacefully, the Buddha passed away into parinibbāna, the final peace, free from all sorrow.

ඉන්පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු දුකින් නිදහස් වූ අවසාන ශාන්තිය වන පරිනිර්වාණයට ශාන්තව පත් වුණා.

But his teaching, the Dhamma, did not end. Like a lamp lighting other lamps, it has passed from heart to heart for more than 2,500 years, and it still shines today.

නමුත් උන්වහන්සේගේ ධර්මය අවසන් වුණේ නැහැ. පහනකින් තවත් පහන් දල්වනවා වගේ, එය අවුරුදු 2,500කට වැඩි කලක් හදවතින් හදවතට ගමන් කර අදත් බබළනවා.